Maryja Matka Kościoła

PRZYPISY:

[1] Por. pismo Kongregacji d/s Kultu Bożego do Prymasa Polski z dn. 17 IV 1971.
[2] Por. Allocutio in Basilica Vaticana, AAS 56(1964)1015
[3] "Jeżeli Jezus Chrystus Głowa ludzkości z Niej się narodził, to konieczną jest rzeczą, by predestynowani, którzy przecież są członkami tej Głowy, także z niej się rodzili". LUDWIK M. GRIGNION DE MONFORT, Traktat o prawdziwym nabożeństwie do NMP, Niepokalanów 1948, 31
[4] Por. KOEHLER Th., Le chapitre VIII dans la Constitution dogmatique De Ecclesia, Etudes Mariales 22(1965), 25-53
[5] S. Th. III q 35 art 4 concl.
[6] "Bez tej zgody Maryi w ogóle nie zaistniałby Kościół" H. KÜNG, L'Eglise Desclée De B., 1968, 182. Por. też.: F. GRYGLEWICZ, Ewangelia według św. Łukasza (Komentarz KUL), Poznań 1974,91n oraz R. LAURENTIN, Maria come prototipo e modello della Chiesa, w: Mysterium Salutis IV/2, Brescia 1975, 394 nn.
[7] "Błogosławiona jesteś, któraś uwierzyła, że spełnią ci się słowa powiedziane od Pana" Łk 1,45
[8] Adversus haereses 4, 33 PG 7, 1080
[9] Tamże 3, 22 PG 7, 959
[10] Pedagogus 1,6 PG 8,299
[11] Np. wypowiedź św. AMBROŻEGO: "Zaślubiona, lecz dziewica, ponieważ jest typem Kościoła, który jest nieskalany, lecz zaślubiony. Poczęliśmy się z ducha, rodzi nas jako dziewica bez bólu". Expos. Ev. Luc. 2,7 PL 15, 1555.
Św. EPIFANIUSZ: "Maryja rodząc Życie stała się matką żyjących". Adv. Haer. 78,18 PG 42, 729. Szczególnie wymowne jest świadectwo św. AUGUSTYNA, który uważa Maryję za "typ" Kościoła, a nawet wyraźnie matkę Jezusa nazywa duchową matką wiernych. Por. De s. Virgin. 5 PL 40,399; Podkreśla też wiarę Maryi w zwiastowaniu, kiedy to "wcześniej poczęła Jezusa w sercu niż w łonie". Sermo 215,4 PL 38, 1074
[12] Taką interpretację daje np. PAWEŁ VI w swej adhortacji De BMV Matre Ecclesiae omnimque virtutum exemplari, veneranda atque imitanda. 13 V 1967 w: AAS 49 (1967) 267n.
Por. też bardzo interesującą interpretację sceny spod krzyża wg M. Thuriana wiceprzeora protestanckiej wspólnoty w Taizé, wg którego "Maryja... jest rzeczywiście figurą Kościoła, matką wierzących". M. THURIAN, Maria Madre del Signore immagine della Chiesa, Brescie 1969(3), 174; albo: "Maryja odegra wobec ucznia i wobec wszystkich uczniów rolę wybitną w przekazywaniu prawdy wiary, ona będzie miała rzeczywistą funkcję matki duchowej w pierwotnym Kościele". M. THURIAN, dz.cyt. 181n
[13] Samo użycie terminu "niewiasto", podobnie jak na godach w Kanie uwydatnia posłannictwo Maryi różne od prostej relacji fizycznego macierzyństwa wobec Jezusa, jest przesunięciem na macierzyństwo wobec Kościoła, Por. A. JANKOWSKI, Mater Ecclesiae. Podstawy biblijne ostatnio ogłoszonego tytułu Maryi, Ruch Biblijny i Liturgiczny 4 (1965),203
[14] Por. BRAUN P., Marie et l'Eglise, Etudes Mariales 10(1952), 19n. Por. też: JANKOWSKI A., art. cyt. 200; a także por. L. STACHOWIAK, Ewangelia według św. Jana (komentarz KUL), Poznań 1975, 374-379, gdzie podana jest relacja o możliwych interpretacjach tekstu J 19,26. Jednakże wykład mariologiczny należy uznać za najbardziej przekonywujący.
[15] Por. Commentarium in Evangelium Joannis 1, Praefatio 6 PG 14,32
[16] In SS. Mariam assistenten cruci, PG 100, 1477
[17] Cyt. za WENGER A., Vatican II chronique de la 3 session, 124
[18] Występujący u Ruperta z Deutz w liczbie mn. zwrot "mater Ecclesiarum", jako komentarz do Pieśni nad Pieśniami na zwrot "źródło ogrodów" nie może być brany pod uwagę. Por. PL 168, 896; por. też KOEHLER Th., Maria Mater Ecclesiae, Etudes Mariales 1 (1953) 135
[19] Por. "Per mulierem possumus in hoc loco et beatam Mariam intelligere, eo quod ipsa mater sit Ecclesiae, quia eum peperit, qui caput est Ecclesiae, et filia sit Ecclesiae, quia maximum membrum est Ecclesiae" PL 17,876
[20] Por. BARBE H., Marie et l'Eglise, Etudes Mariales 9(1951) 78
[21] Por. Nuntia Periodica, Roma 1959; por. też: PRZYBYLSKI B., Macierzyństwo Maryi i Kościoła, Czestochowa 1958 (maszynopis), 2
[22] Por. PRZYBYLSKI B., Pozycja Matki Bożej w Kościele, Ruch Bibl. Lit. 13 (1960), 51
[23] Por. JOURNET C., L'Eglise du Verbe Incarné t. II rozdz.3: La Vierge est au coeur de l'Eglise, Paris 1951, 382-453
[24] Bulla Gloriosae Domine 27 IX 1748 r., Doctrina Pontificia IV; Documentos Marianos ed. H. Marin SJ, Madrid 1954
[25] Encyklika Quanta cura 8 XII 1864 r. ASS 3 (1867) 68j
[26] Por. Encyklika Quamquam pluries 15 VIII 1889, ASS 22, 67
[27] Por. tamże
[28] Octobri mense 22 IX 1891, ASS 24, 193-203, por. też: Augustissimae Virginis 12 IX 1897. ASS 30, 129-133
[29] Christiane gentis primitias, iam tum sanctimonia exempli, auctoritate concilii, solatii suavitate, efficacitate sanctarum precum admirabiliter fovit: verissime quidem Mater Ecclesiae atque magistra et regina Apostolorum, quibos largita etiam est de divinis oraculis quae conservabat in corde suo. ASS 28 (1895-1896), 130
[30] Por. Ad diem illum 2 II 1904, ASS 36, 449-462
[31] Por. List apostolski Inter sodalicia 22 III 1918, AAs 10 (1918), 182-184
[32] Por. Lux veritatis 25 XII 1931, AAS 23, 511-514; Por. też Rerum Ecclesiae 28 II 1926, AAS 18 (1926), 83
[33] Por. Mystici Corporis, AAS 35 (1943), 277
[34] tamże
[35] Por. A. KRUPA, Nauka Piusa XII o duchowym macierzyństwie Maryi, Poczn. Teol. Kan. 11,115
[36] AAS 51 (1959), 713
[37] Por. "Osservatore Rom." 21-22 IX 1959
[38] AAS 52 (1960), 52
[39] Por. AAS 52 (1960) 980n
[40] Tamże 505
[41] Wystąpienie z 5 XII 1962 r., cyt. za LAURENTIN R., La Vierge au concile, Paris 1965, 11. Podobnym zwolennikiem tegoż tytułu był kard. Suenes
[42] Por. I. RÓŻYCKI, Metodologia Teologii Dogmatycznej, w: Dogmatyka 1, Kraków 1947, 333
[43] Na temat wkładu Pawła VI w rozszerzanie kultu Maryi Matki Kościoła por. J. MICHALIK, Maryja Matka Kościoła w nauczaniu Pawła VI, Rozporz. Urzęd. Łomż. Kurii Diec. 5/1976, 31-42
[44] Prawdę o duchowym macierzyństwie wobec wszystkich wierzących kultywują także bracia odłączeni. Typowym a wymownym przykładem może tu być Luter, który w homilii na Boże Narodzenie r. 1523 mówił: "Wierzę, że wśród nas nie ma nikogo, kto nie opuściłby własnej matki, aby być synem Maryi. A ty możesz to osiągnąć: więcej nawet - jest ci to ofiarowane i stanowi większą radość niż gdybyś twą matkę uszanował rzeczywistym pocałunkiem". Swoje przekonanie potwierdza Luter też i w roku 1528 oraz 1529, kiedy również w Boże Narodzenie w homilii nauczał, że "Maryja jest matką Jezusa i matką nas wszystkich". Cyt. za M. THURIAN, Maria madre del Signore immagine della Chiesa, Brescia 1969 (3), 184n.

ks. Józef Michalik, "Rozporządzenia Urzędowe
Łomżyńskiej Kurii Diecezjalnej" (R. 38 (1976), nr 6-7).